عودلاجان پایتختی در دل پایتخت ایران

عودلاجان پایتختی در دل پایتخت ایران

احمد محیط طباطبایی

تهران شهری قدیمی است که از هشت هزار سال قبل در آن سکونت وجود داشته و یکی از عوامل استقرار و سکونت در آن آب و خاک مناسب است. این شهر در دامنه جنوبی البرز، همیشه به عنوان راه ارتباطی مهمی محسوب می شده که مرز بندی ها بر اساس آن شکل می گرفته است. موقعیت بادها نیز در این ناحیه، تعادلی است. محل تلاقی مجموعه بادهای سرد سنتی که به باد مه موسومند و از آذربایجان می وزند و بادهای گرمی که به باد ری موسومند و از زاویه جنوبی می وزند، فضایی را به وجود می آورد که معماری قدیم ما  متناسب با آن به وجود آمده است.

   تهران با بیش از ۲۰۰ سال سابقه پایتختی در یک دالان تاریخی قرار گرفته است که مهمترین موقعیت ارتباطی شرق و غرب فلات ایران محسوب می شود. جاده ابریشم به این معنا کل ایران است.…

ادامه مطلب

شهیدی که القاب برایش کوچک است

شهیدی که القاب برایش کوچک است

«روزی یکی از روحانیون نزدیک محله امام زاده یحیی از آقا برای ناهار دعوت کرد. آقا هم قبول کرد، من هم همراه ایشان بودم. وقتی پدرم وارد شد و نشست، به میزبان گفت: از در و دیوار این خانه غم می بارد، علت آن چیست؟ گفت: آقا، این خانه وقف است. آقا فرمود: آیا متولی آن را میشناسی و اجاره اش را میدهی؟ گفت: نه آقا، نمی شناسم. آقا فرمود: همین است که خودت را دچار گرفتاری کرده ای. حقوق وقف را ضایع و نیت واقف را نابود کرده ای و زندگی خودت را تباه. هر چه زودتر خودت را خلاص کن.» وی پارسا و بزرگواری ثابت قدم بود که لحظه ای با استبداد و استعمار سازش نکرد و در تمامی مدت عمرش ساده زیستی، تواضع، قناعت و به دور بودن از هرگونه رفاه طلبی را شیوه زندگی خویش کرد. این نوشته نگاهی کوتاه به زندگی ابرمردی دارد که طی …

ادامه مطلب

مفخر تاریخ طبابت در دربار ناصرالدین شاه

مفخر تاریخ طبابت در دربار ناصرالدین شاه

در آن روزگار یعنى زمان ناصرالدین شاه این ساختمان از بهترین بناهای تهران بود. به طوری که مأمورین مخفى شاه که مراقب امورمالى بستگان دولت بودند آن را به شاه گزارش داده بودند. یک روز که موتمن الاطباء به اصطلاح شرف یاب حضور بود، شاه به اوگفته بود حکیم باشى شنیده ‏ام عمارت سه طبقه ‏اى ساخته ‏اى و در این مورد از وی تحقیق کرده بود.

میرزا زین العابدین خان دنبلی ضرابی ملقب به مؤتمن الاطبا فرزند میرزا محمدخان و نواده میرزا احمدخان صبور، پزشک مخصوص ناصرالدین شاه قاجار بود. پدرش میرزا محمد که از مستوفیان دربار و دستگاه دیوانی محمد شاه قاجار بود، با کمک معلمان سرخانه، تاریخ، متون نظم و نثر، ادبیات فارسی و عربی را به پسرش آموزش داد.(۱) پس از تاسیس دارالفنون، وی نخستین فارغ التحصیل دارالفنون و شاگرد اساتیدی چون علی اکبر خان ناظم الاطباء و دکتر تلوزان فرانسوی بود. موتمن الاطبا از جراحان …

ادامه مطلب

مروری بر زندگانی استاد شهید خلیل طهماسبی: سرباز وطن

مروری بر زندگانی استاد شهید خلیل طهماسبی: سرباز وطن

آیت الله فیض از علمای بزرگ تهران فوت شده و رژیم پهلوی به منظور عوام فریبی مجلس ترحیمی را در مسجد شاه برای وی برگزار کرده است. ساعت ده و نیم صبح است که رئیس دولت وقت -رزم آرا- همراه با عده ای از وزرا وارد مسجد می شود، اما درست در همین لحظه جوانمردی با شلیک گلوله ای به مغز و شانه هایش او را به هلاکت می رساند.  وزرای رزم آرا، از جمله اسدالله علم فرار را بر قرار ترجیح می دهند. اعدام انقلابی رزم آرا در صدر اخبار جهان قرار می گیرد و توجه مقامات دولتی و نفتی شرق و غرب را به خود جلب می کند. سقوط سریع سهام شرکت فت انگلیس نخستین پیامد این واقعه است. ( چهارشنبه، شانزدهم اسفندماه ۱۳۲۹ه.ش )

خلیل طهماسبیان معروف به استاد خلیل طهماسبی در سال ۱۳۰۲ه.ش در بازارچه ی سرتخت امام زاده یحیی در خانواده ای مذهبی به دنیا …

ادامه مطلب

مجاهد همیشه بیدار

مجاهد همیشه بیدار

زمانی که قرارداد استعماری (گس-گلشاییان) در مجلس شانزدهم مطرح شد، آیت الله کاشانی بعد از بازگشت از تبعید به لبنان، به عنوان نماینده مجلس پیامی درباره این قرارداد نوشت که مصدق آن را در مجلس خواند: «وقتی که مسئله ی نفت مطرح شد، وظیفه ی دینی و ملی دانستم که نظر ملت ایران را در باب مظالم شرکت نفت و حقوق غصب شده ی ملت ایران طی اعلامیه ای منتشر کنم و به جد استیفاء حقوق از دست رفته ی آن ها را بخواهم و مخالفت مردم را با هر قرارداد یا عملی که منجر به تثبیت و تایید عمل اکراهی باشد، اظهار نمایم. نفت ایران متعلق به ملت ایران است و به هر ترتیبی که بخواهد نسبت به آن رفتار می کند.» (۱)

در سپیده ی صبح یکی از روزهای سال ۱۲۶۴ه.ش مردی متولد شد که او را ابوالقاسم نامیدند. پدرش آیت الله سید مصطفی کاشانی از مراجع زمان …

ادامه مطلب

بچه‌ها خانه‌ی استاد اینجاست

بچه‌ها خانه‌ی استاد اینجاست

جلسه ی مهمی  به نظر می رسید. علاوه بر اولیای دانش آموزان و معلمان


استاد سید حسین نیرزاده نوری

مدرسه، یکی از مسئولان ارشد دولتی نیز که فرزندش در آن مدرسه تحصیل می کرد حضور داشت. جلسه روند جدی خود را طی می کرد، ناگهان توجه حاضران در جلسه به پیرمرد لبوفروشی جلب شد که از انتهای سالن با چرخ دوره گردان وارد شد و گفت: «لبو دارم، لبوی شیرین، لوبیا …» جلسه به هم ریخت، بعضی ها اعتراض کردند و گفتند: «مگر اینجا خیابان است آقا؟ این چه وضعیه؟!» پیرمرد به سخنان آنان توجهی نکرد، به روی سن رفت و شروع به تکرار واژه هایی کرد که حرف لام در آن ها وجود داشت و حرف لام را هم با غلظت خاصی تکرار می کرد. بعد از چند دقیقه پیرمرد رو به همان مسئول ارشد حاضر در جلسه کرد و گفت: «من همین گونه درس می دهم.»

سیدحسن نیرزاده …

ادامه مطلب

بانوی قدسی ایران

“تصدقت شوم، الهی قربانت بروم، در این مدت که مبتلای به جدایی از آن نور چشم عزیز و قوت قلبم گردیدم، متذکر شما هستم و صورت زیبایت در آینه ی قلبم منقوش است و …”

این نامه که فرازی از آن ذکر شد، عاشقانه ترین نامه ای است که از یک فقیه سیاستمدار بر جای مانده تا نه تنها در میان سیاستمداران و روحانیون، بلکه در میان روشنفکران و نویسندگان جهان هم بی نظیر باشد. این بانو کیست که روح الله خمینی(ره) با همه ی قدرت و عظمتش به قربانش می رود، تصدقش می شود و او را نور چشم خود می داند؟

خدیجه خانم ثقفی تهرانی، در سال ۱۲۹۴ ه.ش در پامنار تهران به دنیا آمد. پدرش، آیت الله ثقفی از بزرگان پامنار بود که امروزه مسجدی در پامنار از وی جاودانه مانده است. مادر او دختر خزانه دار ناصرالدین شاه بود و به این دلیل «خازن الملوک» نامیده …

ادامه مطلب

اختر چرخ ادب پروین است

رخشنده اعتصامی مشهور به پروین اعتصامی از شاعران بسیار نامی معاصر در

روز بیست و پنجم اسفند ماه سال هزار و دویست و هشتاد و پنج شمسی در تبریز متولد شد. وی که از ابتدا زیر نظر پدری دانشمند رشد کرد، در کودکی با پدر به تهران آمد. پروین اعتصامی در قسمت شرقی عودلاجان و کوچه کمیلی ساکن بوده و از یادگار های باقی مانده از این بانوی شعر و ادب، دبیرستان دخترانه پروین اعتصامی در این محله است.

زندگانی پروین

در هشت سالگی به شعر گفتن پرداخت و با به نظم کشیدن قطعات زیبا و لطیف که ترجمه پدرش از کتب خارجی (ترکی و عربی و غیره) بود، طبع آزمایی می کرد. این شاعر آزاده، پیشنهاد ورود به دربار را با بلند نظری نپذیرفت و مدال وزارت معارف را نیز رد کرد. پروین در نوزده تیر ماه هزار و سیصد و سیزده با پسر عموی خود ازدواج کرد و چهار ماه پس از عقد ازدواج به …

ادامه مطلب