نشریه محله عودلاجان

کوچه دردار

تهران ۴۰ تا۵۰ سال پیش، شهری بود به وسعت تقریبی ۲۱ کیلومتر مربع که تعداد جمعیتش را بین ۲۵۰ تا۳۰۰ هزار نفر تخمین می زدند. تعداد دقیق جمعیت شهر از آن جهت معلوم نبود که هنوز سرشماری و آمار گیری معمول و داشتن شناسنامه هم باب نشده بود تا زمانی که اولین سرشماری انجام شد، تعداد جمعیت شهر را با حدس و گمان تخمین می زدند. تهران صورت هشت ضلعی ناقص الاضلاعی داشت که با خندقی که به دورش حفر کرده بودند از اراضی اطرافش جدا می شد. این شهر کوچک شامل مناطق و خرده محله هایی بود که امروزه نام قدیمی آن ها تغییر یافته و فراموش شده اند. در عودلاجان امروز بسیاری از این مناطق را با اسمی جدید می شناسیم که درباره تعدادی از آن ها در شماره های پیش مطالبی آورده ایم. در این شماره  به محله های دیگری می پردازیم.

کوچه در دار

خیابان ری، خیابان شهید موسوی

این کوچه که امروزه شهدا نام گرفته است، از غرب به خیابان ری، از شرق به خیابان هفده شهریور و از شمال به کوچه آبشار محدود می شود و در حدود ۳۰۰ سال قدمت دارد. این کوچه قبلا مسقف بوده و سقاخانه، حمامی قدیمی به نام حمام زن شاه یا شکوه سلطان و مسجد داشته است که به مرور زمان برخی از این اماکن تخریب شده اند.

وجه تسمیه این کوچه نیز به شکل آن باز می گردد. در شرق و غرب این محل دو در وجود داشته که درب شرقی آن رو به یک یخچال [۱]قدیمی باز می شده است، اما امروزه هیچ اثری از حمام و یخچال طبیعی و آن سقف نیست.

کوچه آبشار

خیابان ری، خیابان شهید شیرازی

کوچه آبشار (آبشر)، که با نام خیابان شهید عبدالرضا شیرازی آن را می شناسیم در شمال خیابان ری و شمال کوچه در دار قرار دارد. این کوچه به دلیل آن که از عرض خیابان ری می گذرد، به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم شده است. کوچه آبشار به کوچه قجر ها نیز معروف بوده  است. در زمان قاجار این کوچه بر روی بلندی قرار داشت تا  آبی را که از بارش باران در این کوچه جمع می شده است، به باغچه های اطراف هدایت کند. آب از قناتی به نام عین الدوله که متعلق به حاج سید محمود جواهری بود به این محله می آمد و چون کوچه در ارتفاع قرار داشت، به شکل آبشار به پایین سرازیر می شد. به همین دلیل نام این کوچه را آبشار نهادند.