نشریه محله عودلاجان

زمانی که به گذرها و کوچه های محلمان سری می زنیم، آثار تاریخی بسیاری را می بینیم. بازارچه ی عودلاجان، راسته ی باارزشی در این مجموعه است. در گذر از این بازارچه ممکن است، تیمچه اکبریان را دیده باشید یا بدان جا سری زده باشید. تیمچه ای اکبریان با مرمتی زیبا این روزها محلی است دلنشین برای گذران فراغت با نامی جدید؛ سفره ی خانه ی سنتی طهرون قدیم.

تیمچه اکبریان - مرادی ۱۳۸۹

تیمچه ی اکبریان یکی از تیمچه های قدیمی تهران است که در بازارچه ی عودلاجان، تقاطع حکیم قرار دارد. این بنا بر اساس مدارک سازمان میراث فرهنگی تهران، با قدمتی حدود ۲۶۰ سال، اولین بانک و صرافی ایران بوده که به صورت بانک رهنی کار می کرده است. اجناسی را که برای گرو می آوردند، از طریق سوراخی در کف طبقه ی همکف و در مجاورت دیوار، به صورت مخفیانه و دور از دید مردم، به زیر زمین انتقال می دادند. این بنا در قسمت غربی چهار طبقه و در قسمت شرقی دارای سه طبقه است. در ابتدای ورود، دری چوبی و بزرگ با کنده کاری های هنرمندانه ای به چشم می خورد که قدمت و اصالت خود را به رخ می کشد. پس از آنکه وارد حیاط می شویم، حوضی شمالی – جنوبی در قسمت میانی قرار دارد که نه تنها به زیبایی مکان افزود، بلکه به فضای صحن نیز جهت بخشیده است.

ساختمان تیمچه، قرینه است؛ بدین صورت که در قسمت جنوبی و شمالی دو سالن بزرگ و در طرفین اتاق های کوچکی قرار دارد. ضلع شرقی و ضلع غربی را غلام گردشی از هم متمایز می کند. به این معنا که اتاق های ضلع شرقی به هم راه داشتند و هر اتاق دو در داشته که ارتباط آن را با اتاق های مجاور میسر می کرده است و غلام خانه می توانسته به تمامی اتاق ها دسترسی داشته باشد که به آن غلام گردشی می گفتند. اتاق های کوچک نیز با درهای چوبی و شیشه های رنگی، فضایی دلنشین را برای بیننده ایجاد کرده است.

مرمت و بازسازی این مکان به دست استاد اصغر شعر باف انجام شده است. وی مدرس دانشگاه شهید بهشتی و استاد مرمت کار بناهای ارزشمندی از جمله امامزاده زید در بازار، حرم حضرت معصومه و اماکن مذهبی در کربلا، سامرا، نجف و … بوده است. وی دیگر اجرای پروژه های مرمت را برعهده نمی گیرد، اما همچنان مرمت کاران جوان از ایده ها و تجربیات وی استفاده می کنند. وی کتابی نیز بدین مضمون به چاپ رسانیده است.

حفظ و نگهداری ابنیه ی تاریخی، در هر کجا باید هدفمند انجام شود. آقایان واحدی و هاشمی دو شریک و همراه هستند که به کمک یکدیگر این تیمچه را به سفره خانه تبدیل کرده اند. واحدی در این باره توضیح داد: در ابتدا به آهن فروشی مشغول بودم. پس از وقوع انقلاب اسلامی و نوساناتی که بازار کار داشت، به ساخت و ساز منازل مسکونی مشغول شدم، اما این کار با روحیه ام سازگار نبود. در حدود ۱۰ سال پیش به این محل آمدم و در این تیمچه، حجره ای خریداری کردم. در آن زمان هر اتاق، متعلق به یک شغل بود، مانند لحاف دوزی، کیف دوزی و …. به تدریج، حجره ها را خریداری کردم. در ابتدا تصمیم داشتم اینجا را به دفتر آهن فروشی تبدیل کنم، حتی تعدادی خط تلفن نیز خریداری کردم، اما دانشجویانی که برای بازدید بنا به اینجا سر می زدند، خط فکری ما را نیز تغییر دادند.

آقای واحدی تیمچه اکبریان - مرادی ۱۳۸۹

وی در ادامه گفت:  به فکر کارهای زیادی افتادم. به دنبال خیلی چیزها رفتیم و با مشورت بسیار به این نتیجه رسیدیم که باید در انتخاب خود، خواسته های مردم را در نظر بگیریم. محله ی عودلاجان به رغم وسعت زیاد، غذاخوری سنتی به صورتی که هر قشری، اعم از جوانان و خانواده ها توانایی استفاده از آن را داشته باشند، ندارد. در این سفره خانه، اتاق ها را به صورتی طراحی کردیم تا خانواده هایی که وارد می شوند، احساس راحتی داشته باشند و با آرامش، اوقات خود را سپری کنند. ما به یاد روزهای قدیم، نام سفره خانه ی خود را «طهرون قدیم» انتخاب کردیم تا صمیمیت بیشتری را بین مشتریان ایجاد کنیم.

وی افزود: هر شغلی در شروع تا مدت زمانی به سود دهی نمی رسد. در روزهای اول، غذا سرو نمی شد و با  چای از مهمانان پذیرایی می کردیم. پس از استقبال مشتریان، آبگوشت بزباش و ساده نیز به عنوان غذای سنتی ما ایرانیان، در سفره خانه عرضه می شود که البته در آینده لیست غذاها متنوع تر خواهد شد.

بر اساس طرح محلی عودلاجان، این محله ی تاریخی پذیرای گردشگرانی خواهد بود که در بازدید خود از محله، سری نیز به سفره خانه های سنتی خواهند زد. وجود یک سفره خانه، در مکانی تاریخی و زیبا فرصتی است که گردشگران می توانند در بازدید خود برای استراحت و صرف غذایی سنتی و استکانی چای داشته باشند.

مرمت بناهای ارزشمند و انتخاب کاربری مناسب با شان تاریخی محله برای آن ها گام مثبتی است که می توان در جهت تجدید حیات و احیای محله ی عودلاجان برداشت. آقای واحدی و دوستان خوش فکر وی با مرمت تیمچه ی اکبریان، نه تنها این بنا را به فضایی برای استفاده ی عموم تبدیل کرده اند، بلکه با حفظ این مجموعه ی نفیس سویه ی ارزشمند بازارچه ی تاریخی عودلاجان را تقویت کرده اند.

ضمن خسته نباشید و آرزوی موفقیت برای ایشان، از وقتی که در اختیار نشریه ی عودلاجان قرار دادند، سپاسگذاریم.